VOC schip ‘Amsterdam’ terug naar Het Scheepvaartmuseum

Dit project wordt gesteund door een samenwerking van Amsterdamse instituten.

VOC schip ‘Amsterdam’ is teruggekeerd naar Het Scheepvaartmuseum in de Nederlandse hoofdstad na werkzaamheden op de werven van Damen. De iconische replica van het 18de eeuwse Nederlandse Oost-Indische schip bezocht Damen Shiprepair Amsterdam (DSAm) en Damen Oranjewerf voor een tienjarig onderhoudsproject.

VOC schip ‘Amsterdam’onderweg naar Het Scheepvaartmuseum. Foto, Damen.

Het schip arriveerde in september 2020 bij DSAm. Hier werden haar masten en tuigage verwijderd. Het project had een aantal uitdagende aspecten, waaronder het verwijderen en vervangen van al het breeuwwerk (dit is het waterdicht maken van de planken) van het schip. Een klus waarvoor een groot aantal mensen nodig was. Ook werd een gedeelte van het onderwaterschip schoongemaakt en werd het schip op de werf opnieuw geschilderd.

VOC schip 'Amsterdam' terug bij het Scheepvaartmuseum. Foto, Damen.
VOC schip ‘Amsterdam’ terug bij het Scheepvaartmuseum. Foto, Damen.

In oktober werd de ‘Amsterdam’ overgebracht naar Oranjewerf voor een onderhoudsbeurt in een drijvend dok, voordat zij in januari weer terugkeerde naar DSAm. Bij Damen Oranjewerf werden reparaties aan de bovenzijde van de romp uitgevoerd, boven waterspiegel en er werden voorbereidingen getroffen voor nieuwe betimmering. In dit stadium werd ook het plaatsen van nieuwe tuigage en masten voorbereid.

VOC schip ‘Amsterdam’ bij Het Scheepvaartmuseum. Foto, Damen.

In maart is het schip weer overgebracht naar Damen Shiprepair Amsterdam voor de definitieve plaatsing van masten en tuigage.

DSAm-directeur Tjeerd Schulting “Bij dit project is veel en goed samengewerkt. DSAm, Oranjewerf en het Scheepvaartmuseum, allemaal lokale organisaties, werken samen aan een schip dat een icoon is in het Amsterdamse stadsgezicht. We zijn er trots op dat we hier deel van mogen uitmaken en we hopen dat we, wanneer het schip over tien jaar verder onderhoud nodig heeft, opnieuw in de gelegenheid zullen zijn om dit te mogen uitvoeren.”

VOC schip ‘Amsterdam’. Foto, Damen.

VOC Amsterdam keerde op 16 april terug op haar positie buiten het Scheepvaartmuseum. De samenwerking tussen de werf en het museum reikt verder dan deze projectwerkzaamheden; DSAm heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de nieuwste tentoonstelling van het Scheepvaartmuseum ‘Amsterdam Havenstad’. De tentoonstelling heeft als doel om de eeuwenoude relatie tussen de haven en de stad Amsterdam te laten zien; vanaf het moment dat de dam in de rivier de Amstel werd gebouwd tot ver in de toekomst.”

Damen Shiprepair Oranjewerf heeft al een langdurige relatie met het Scheepvaartmuseum, de ijsbreker SS Christiaan Brunnings (bouwjaar 1904) is al vele jaren in onderhoud op de werf.

Dit was ook de eerste ontmoeting met de VOC Amsterdam voor Damen Shiprepair Oranjewerf. Het schip werd in 1990 op de Oranjewerf te water gelaten en geballast voordat zij naar het Scheepvaartmuseum ging.

De replica van de VOC Amsterdam is tussen 1985 en 1990 in Amsterdam gebouwd door een ‘leger’ vrijwilligers waarbij gebruik werd gemaakt van modern gereedschap, maar ook van gereedschap uit de tijd van het originele schip.

De oorspronkelijke VOC Amsterdam werd in 1748 gebouwd. Zij vertrok op 8 januari 1749 vanaf Texel voor haar eerste reis naar Batavia (Jakarta, Indonesië).

Helaas kreeg zij al snel na het ontschepen te maken met slecht weer. Door de schipbreuk in het Kanaal verspreidde zich een epidemie onder de bemanning, waarvan sommigen begonnen te muiten. De aaneenschakeling van ongelukkige gebeurtenissen werd voortgezet toen op 26 januari het roer brak en de VOC Amsterdam vlak bij Hastings aan de grond liep. Ze ligt daar nog steeds en af en toe, bij laag water, is zij zichtbaar.

Foto: VOC schip 'Amsterdam' terug bij het Scheepvaartmuseum. Foto, Damen.